جامعه شناسی شرقی Oriental Sociology
                   کانون هم اندیشی و بازاندیشی در مسائل جامعه و جامعه شناسی

                                    www.orientalsociology.ir

 

 

"اینجا سرزمین اندیشه هاست؛ لطفاً با حضور خرد وارد شوید؛ جامعه شناسی شرقی مقدم شما را گرامی می دارد؛ به امید "پاکی و پیشرفت همگانی در بستر جامعه ای امن و آگاه"

 

کتابخانه جامعه شناسی شرقی
فرازهایی از نوشتارها
ایمان مطلق به حقیقت وضعیت موجود تنها وهمی است که انسان و جامعه اش را از رسیدن به وضعیت والای ممکن باز می دارد.(فرهنگ و حقایق اجتماعی)

همچنانکه نماز ستون دین است "مسئولیت اجتماعی" هم ستون جامعه است. ایندو از هیچ کس و در هیچ شرایطی ساقط نمی شوند!

یک جامعه شناس باید همواره چنان بگوید که در عین حال که به هیچ کس برنخورد به همه بر بخورد! و این یعنی با هیچ کس کار نداشته باشد اما با همه کار داشته باشد! اینست سختی کار یک جامعه شناس که خود از ماهیت دوپهلوی پدیده های اجتماعی بر می خیزد.

مشکل اساسی در هم اندیشی های ما "حاکمیت قلبها و تبعیت عقلها" یمان است؛ اینست که "با دل به سراغ انديشه ها مي رويم و با خرد دنبال دل"! (آیین هم اندیشی)

منظور از "حقايق اجتماعي" راستي ها و درستي هاي مورد قبول جامعه است و منظور از "وقايع اجتماعي" هر آنچه صرفنظر از حقايق اجتماعي در جامعه رخ مي دهد. (نوشتار حقایق اجتماعی و وقایع اجتماعی 1)

در رابطه با حقايق اجتماعي جامعه افراد را مي توان به لحاظ تئوريک حداقل در چهار گروه در نظر گرفت: "اصحاب وفاق"، "اصحاب نقاب"، "اصحاب نفاق" و "اصحاب فراق". (حقایق اجتماعی و وقایع اجتماعی 2)

در رأس قرار گرفتن جامعه شناسی نبايد بمفهوم اهميت و حاکميت و تعيين کنندگي بيشتر آن علم نسبت به علوم ديگر قلمداد شود بلکه تنها بايد بمفهوم "سرانجام رساننده" يا "تمام کننده" ی آنها مطرح باشد. (جامعه و جامعه شناس1)

آنها که درازکش آسمان را می نگرند تنها بهرشان از عصر جدید دیدن هواپیمایی ست که از فراز می گذرد، اما آنها که بیدار و برخاسته جهان را می نگرند همانها هستند که با هواپیما از آسمان می گذرند! (چرا جامعه شناسی شرقی؟)

عنوان "جامعه شناسي شرقي" نه در جهت مقابله جویی يا انکار و ضديت با "جامعه شناسی غربی" بلکه تنها ازين باب انتخاب شده است که چنین باور دارم که جوامع غیر غربی از جمله ايران بايد جامعه شناسي شان بنوع ديگري از آنچه در غرب جريان دارد رقم بخورد؛ خاص خویش و ساخته و پرداخته ی خویش و درخور و دربرگیرنده ی مسائل اجتماعی گوناگون خویش! (چرا جامعه شناسی شرقی؟)

فرهنگ از نظر جامعه شناسی شرقی یعنی "پندار،گفتار و کردار موافق با حقایق اجتماعی جامعه". (در ایستگاه فرهنگ 4)

نقدگرایی از همان ابتدا در بطن جامعه شناسی بوده است؛ جامعه شناس بی نقد، شیر بی دندانی ست که تنها بدرد محافظه کاری و نوازش می خورد.(مخاطبم کیست)

زبان جامعه شناسی شرقی "معمولانه" است چون "فرهنگ محور" است؛ در حوزة فرهنگ نیازمند "عمل عمومی" هستیم و این خود تابع "فهم عمومی" است پس باید در سطح فهم عموم سخن گفت.(مخاطبم کیست)

همه باید بدانیم آنگاه که از ایران و ایرانی بخوبی یاد نشود هرچه که باشیم مصداق مشت نمونة خروار خواهیم بود؛ مگر اینکه کلاً ایرانی بودن خود را انکار کنیم که در اینصورت به یقین به "هیچ اندر هیچ" تبدیل خواهیم شد! اما اگر در سراسر دنیا ذکر خیر ایران و ایرانی باشد حتی اگر هیچ چیزی هم نداشته باشیم تنها به صرف اینکه ایرانی هستیم خیلی چیزها خواهیم داشت!

ما ایرانیان از ناسزاوارترین رفتارهای اجتماعی مان یکی هم اینست که در روابط اجتماعی مان متأسفانه انگشت اتهام آورمان بیش از ذهن حقیقت یابمان کار می کند آنسان که گاه مرکب منظور یکدیگر را به باغی می رانیم که هیچ از آن علوفه نخورده است!

اصولاً واژة آزادی قایق آواره ایست رها شده در اقیانوس بی کران و متلاطم اغراض و امیال بشری که تا کنون نه سکون داشته است و نه ثبات و نه سلامت! بعد از اینش را خدا می داند!

واقعیت بهرحال چشمة جوشانی است که هرکس به هر نحو که از آن بگریزد مجبور خواهد بود با ابهام و خیال خودش را سیراب کند!

تدبیر جمیع ملزوماتی است که شما را از میان تمام مشکلات عبور داده و به سرمنزل مقصود رهنمون می شود. تدبیر تضمینی است معتبر برای انجام کارها در شرایط گوناگون. قطعاً می دانید که تصور یک چیز در عالم ذهن با تحقق آن در عالم واقع از زمین تا آسمان فرق می کند؛ یکی فقط ذهنیت محض است و دیگری یک واقعیت تام و تنها این "ایمان و تدبیر" است که می تواند آن بالقوة شما را به بالفعل تبدیل کند.
اساساً هیچ تضمینی وجود ندارد که تصورات ذهنی شما به همان ترتیب که در ذهنتان است در عالم بیرون هم تحقق یابد مگر اینکه تا آنجا که می شود حساب همه چیز را کرده باشید و خود را برای مواجهه با هر شرایطی آماده کرده باشید و هرگاه چنین بود پس بدانید که تدبیر لازم برای انجام کارتان را داشته اید.
من همیشه گفته ام و می گویم که "درد پایان نامه نویس را فقط پایان نامه نویس می داند و بس"! البته این گفته زمانی درست است که شما بخواهید همچون یک پژوهشگر پویا و کوشا روشمند و اصولی کار کنید و هرگز در کار خود کم مگزارید و موقع دفاع از کارتان هم مدعی وار سرتان را بالا بگیرید و با تسلط کافی به سؤالاتی که از هرکجای کارتان خواهد شد پاسخ بدهید. شما برای اینکه از این مرحله به سلامت عبور کنید باید از ابتدا به فکر تمام مراحل آن بوده باشید و این یعنی همان "تدبیر" که اکنون در موردش بحث می کنیم.
تدبیر چیست؟ "هدف گزاری + برنامه ریزی + کارگزاری". شما اگر این سه عامل را باهم داشته باشید در واقع تدبیر خود را بربسته اید و دیگر می توانید مصمم و با اراده کار خود را آغاز کنید و به تقابل با هر مشکلی برخیزید.
بخش اول تدبیر "هدف گزاری" است. یعنی اینکه شما باید بطور کلی در زندگی تان و در مراتب جزئی در تمام کارهایتان هدفی روشن برای خود تعیین کرده باشید. آنها که در زندگی شان هیچ هدفی مشخصی ندارند بی شک اسیر حوادث متواتر خواهند بود یعنی تقدیرشان خوب یا بد تابع اتفاقات خواهد بود. زندگی بدون هدف، رهاشدگی در بطالت است! زیستن در عالم تعطیلات است! فروگذاشتن قدرت تعیین کنندگی است که وجه ممیز انسان است از سایر موجودات!
این حق مسلّم و مقرّر شماست مادامیکه از خدا عمر می گیرید و زندگی می کنید انتخابهای خود را بکنید و اهداف خود را مشخص سازید. اگر خود انتخاب نکنید برایتان انتخاب خواهندکرد! و اگر انتخابتان آگاهانه نباشد تبعیت قطعی خواهد بود و زندگی شما اگر تسلیمِ محض نباشد تسلیمِ انتخابی خواهد بود!
آنها که توفیق هدف گزاری داشته اند به احیای روزهای بی بدیل و تکرار نشدنی عمر خویش همت گماشته اند! می دانند که همه چیز بستگی به هدفی دارد که پیش پای خود می گزارند! می دانند که هدفهایی وجود دارند که حتی مرگ هم نابودشان نمی کند! می دانند که قدرت حوادث و مشکلات نسبی اند یعنی اگر حادثه ای برای کسی کوهی باشد برای دیگری ممکنست تپه ای بیش نباشد! و نیز می دانند که انسانهای بزرگ تابع حوادث نمی شوند بلکه حوادث را تابع خویش می سازند! آری آنها به وقوع حوادث و واقعیت مشکلات ایمان دارند اما بخوبی می دانند که قدرت آن تا به کجاست!
پیش چشمان انسان هدفمند حوادث و مشکلات تنها دره ها و تپه های ریز و درشتی هستند که در پای کوهی بلند که همان هدف است گسترده شده اند! و تنها انسانهایی در عرصة زندگی موفق خواهند بود که این تصویر حقیقی از واقعیات را همیشه در افق دید خود داشته باشند! در اینصورت آنها هرگز غافلگیر نخواهند شد!
پس شما هم اهداف زندگی خود را مشخص سازید و مدام به آنها بیندیشید و مدام هم آنها را بر زبان آورید و بگذارید برای خودتان مسلّم و برای دیگران کاملاً مشخص باشد که شما بدنبال چه چیزهایی هستید. همیشه هم به اهداف بلند فکر کنید و انرژی خود را برای رسیدن به آن اهداف متمرکز سازید! اگر توان رسیدن به قلة هفتاد را در خود احساس می کنید پس به فتح قلة صد بیندیشید و اگر توان صد را دارید به دویست بیندیشید! توقع تان را از خویش بالا ببرید و در راستای اهداف بلندتان از خود و از دیگران کار بکشید.
بخش دوم تدبیر، "برنامه ریزی" ست! در تصویر فوق برای عبور از دره ها و تپه های خفته در پای هدف، باید برنامه داشته باشید. لازمة برنامه ریزی مؤثر هم کسب "آگاهی" های لازم است؛ هرچه بیشتر بهتر! نباید فراموش کرد که هر کوهی، راه صعود خاص خود را دارد! پس هرچقدر بیشتر بدانید کمتر غافلگیر خواهید شد.
بهرحال شناخت هم امری نسبی است پس در کنار "قطعیات" باید فکر "محتملات" را هم کرده باشید! اینگونه بهتر می توانید از پس دره ها و تپه ها برآیید!
و اما بخش سوم تدبیر"کارگزاری" است. اینکه می گویم کارگزاری به این دلیل است که دقیقاً باید طبق برنامه ای که چیده اید کارها را پیش ببرید و گرنه از هدف و برنامه ای که تنظیم کرده اید منحرف خواهید شد.
پس تدبیر در هر کاری خلاصه می شود در اتخاذ هدف بعد انتخاب مناسب ترین راه و بعد حرکت مطابق برنامه. با هدفگزاری نقطة آخر کارتان مشخص می شود؛ با برنامه ریزی مسیر راههایی که باید از آن بگذرید تا به آن نقطه برسید و با کارگزاری صحیح ذهنیت شما رسماً در عالم بیرون تحقق پیدا می کند و به واقعیت تبدیل می شود.
در هر مرحله هم شما نیازمند کسب آگاهیهای لازم هستید تا کارها را بنحو احسن پیش ببرید و گرنه در هر بعد که کم گذاشته باشید لاجرم در تحقق آن بعد بیشتر به دردسر خواهید افتاد.
نتیجه:
هرگز از انجام کارهایی که بهرحال بعهدة شماست طفره نروید؛ کارتان را کم نگیرید و سبک مشمارید چه در اینصورت همه چیز را کم ارج و سبک گرفته اید؛ پیرامون کارتان تحقیقات اولیه را انجام دهید تا به آگاهیهای لازم دست یابید.
به اصل مشکلات ایمان بیاورید و همه چیز را براساس واقعیات بسنجید. فراموش نکنید که کار بدون مشکل وجود ندارد و در واقع این مبارزه با مشکلات است که در آخرِ هرکاری انجام آنرا برایتان افتخارآمیز می گرداند.
هرچقدر هم زرنگ و شجاع باشید هرگز بدون برنامه برای انجام هیچ کاری پا پیش مگذارید و تنها زمانی دست بکار شوید که تدبیر لازم را بکار بسته اید. فراموش نکنید هرچقدر قدرت هدفتان بیشتر باشد بهمان اندازه ضعف و سستی در کارتان کمتر به چشم خواهد خورد. هرچقدر برنامه ریزی تان اصولی باشد افت و خیزهایتان کمتر خواهد بود و هرچقدر کارگزاری تان بهتر باشد به تحقق اهدافتان نزدیکتر خواهید شد.
و در نهایت تقاضا می کنم این سخن آخر را تا پایان کارتان بلکه در تمام عمرتان بخاطر بسپارید که "هر طرحی که با ایمان آغاز شود و با خرد هدایت شود و با اراده پشتیبانی شود هیچگاه محکوم به شکست نخواهد بود"!

 

موضوع: روش پژوهش در علوم اجتماعی- روش تحقیق در علوم اجتماعی- راهنمای پایان نامه نویسی در علوم اجتماعی- راهنمای پژوهش در علوم اجتماعی

لینک نظردهی

درباره وبسايت

"جامعه‌شناسی شرقی" پایگاه اندیشه‌های اجتماعی و تفکرات جامعوی یک جامعه‌شناس شرقی-ایرانی است که با شعار "پاکی و پیشرفت همگانی در بستر جامعه‌ای امن و آگاه"، از موضعی کاملا مستقل می‌کوشد با هویتی شرقی "بازاندیشانه و آزاداندیشانه" از یک‌سو به تجزیه و تحلیل علم‌الاجتماعی بپردازد که اساساً ساخته و پرداختۀ غرب است و از سوی دیگر به مطالعۀ انتقادی و هدف‌گرایانۀ جامعه‌ای بپردازد که دیریست دوران گذار خویش را سپری می‌کند و اینک لبریز از مسائل جامعوی گوناگون گردیده است.
بدیهی‌ست که در این راستا جامعه‌شناسی شرقی بی‌نیاز از هم‌اندیشی‌های گسترده و عالمانه نخواهد بود فلذا از دوستان صاحب‌نظر در زمینه‌های گوناگون انتظار می‌رود نقدها و نظرات عالمانۀ خویش را از جامعه‌شناسی شرقی دریغ نفرمایند.
جهت ارتباط با مدیریت وبسایت می‌توانید با یکی از گزینه‌هاي زیر مکاتبه فرمایید: orientalsociology@ymail.com
2011shiran@gmail.com
shiran.1390@mihanmail.ir
OrientalSociology@facebook.com
ir.linkedin.com/in/hosseinshiran
Viber: 09204503398

امکانات وبسايت