شانزده ویژگی متفکران انتقادی 

نوشتۀ دیپ پاتل Deep Patel

ترجمۀ حسین شیران

شهود هم اگر که عمیق‌تر مورد کاوش قرار گیرد می‌تواند برای کسب دانش و بینش قابل اعتماد باشد.

بخش چهارم

13. آگاهی از خطاهای رایج در تفکر Aware of common thinking errors
     متفکران انتقادی اجازه نمی‌دهند منطق و استدلال‌شان با توهمات و تصورات غلط پوشیده و یا آلوده شود. آن‌ها از مغالطه‌های منطقی رایج، که خطاهایی معمول در استدلال بوده و اغلب در مجادلات و مناظرات وارد هستند، آگاه هستند. برخی از این خطاهای معمول در تفکر عبارتند از:

- استدلال دایره‌ای (دوری)، که در آن از پیش‌فرض یک استدلال یا یک استنتاج به عنوان پشتوانه‌ای برای خود آن استدلال استفاده می‌شود.

- سوگیری شناختی میان‌بر، که در آن لج‌بازانه به یک نظر یا استدلال مورد علاقه پافشاری می‌شود در حالی که امکانات یا توضیحات بسیار مؤثرتر دیگری هم وجود دارند.

- اشتباه گرفتن همبستگی با علیت، به عبارت دیگر، زمانی که دو اتفاق با هم رخ می‌دهند یکی علت دیگری در نظر گرفته شود؛ بدون شواهد مستقیم این فرض قابل توجیه نیست.

14. تفکر خلاق Creative Thinking
     مؤثرترین متفکران انتقادی در عین حال خلاق‌ترین متفکران هم هستند. متفکران خلاق قالب‌های استاندارد برای حل مسائل را رد می‌کنند - آن‌ها اغلب خارج از این چارچوب‌ها فکر می‌کنند؛ واجد طیف وسیعی از علایق هستند و طیف وسیعی از دیدگاه‌ها را هم در رابطه با یک مسأله اتخاذ می‌کنند؛ همین‌طور از آزمایش روش‌های مختلف استقبال می‌کنند و دیدگاه‌های مختلف را هم در نظر می‌گیرند. بزرگ‌ترین تفاوت میان متفکران انتقادی و متفکران خلاق در این است که خلاقیت با تولید ایده همراه است در حالی‌که تفکر انتقادی با تجزیه و تحلیل و ارزیابی آن ایده‌ها؛ خلاقیت برای آوردن ایده‌های بدیع بسیار مهم است و تفکر انتقادی هم به تمرکز و تبلور هرچه واضح‌تر این ایده‌ها کمک می‌کند.

15. ارتباط‌دهندگان تأثیرگذار Effective Communicators
     در بسیاری از موارد، مشکلات ارتباطی ناشی از ناتوانایی در تفکر انتقادی دربارۀ یک موقعیت یا نگرش به آن از دیدگاه‌های مختلف است. ارتباطات مؤثر با یک فرآیند فکری روشن آغاز می‌شود. تفکر انتقادی ابزاری است که ما از آن برای انسجام بخشیدن و ابراز تفکرات خود استفاده می‌کنیم. تفکر انتقادی متکی بر تعقیب روند تفکر و سیر استدلال شخص دیگری است. یک متفکر انتقادی تأثیرگذار باید بتواند ایده‌های خود را به روشی جذاب ارائه کند و سپس پاسخ‌ها و اکنش‌های دیگران را جلب کند.

16. شنوندگان فعال Active Listeners
     متفکران انتقادی فقط دنبال این نیستند که نظرات خودشان را به دیگران ارائه کنند، آن‌ها هم‌چنین شنوندگان فعال و حرفه‌ای هستند و واقعاً در گیرودار آن هستند که نقطه‌نظرات دیگران را هم دقیق بشنوند. آن‌ها در حین گفتگو یا بحث به جای آن‌که شنوندۀ منفعلی باشند سعی می‌کنند مشارکت فعالانه‌ای در مباحث داشته باشند. آن‌ها سؤالاتی از طرف‌های مقابل خود می‌پرسند تا به آنها در تشخیص واقعیات از مفروضات كمك كنند. آن‌ها با پرسیدن سؤالات سر بازی که به عمق موضوعات می‌پردازند اطلاعات لازم را گردآوری می‌کنند و سعی می‌کنند به بینش لازم در ارتباط با آن‌ها دست یابند.

پایان

🆔 @Hossein_Shiran
🌓 https://t.me/orientalsociology
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers (OST)