گاهشمار جامعه شناسی
From: The Concise Encyclopedia of Sociology
by: George Ritzer & Michael Ryan
(به نقل از دایرهالمعارف فشرده جامعه شناسی)
(اثر: جورج ریتزر و مایکل رایان)
ترجمۀ: حسین شیران Hossein Shiran
ترجمه و ارائۀ این گاهشمار یا جدول زمانی را از این جهت واجد اهمیت دانستم که هم مروری گذراست بر سیر تاریخی و تکاملی دانش جامعه شناسی و واقعتر اگر بگویم جامعهاندیشی، و هم اینکه به هر حال خود تذکرهایست بر اینکه پیشرفت در هر حوزهای تنها در سایۀ تلاش و کوشش مستدام فکری و عملی ممکن بوده و است؛ هم از اینروست که به حق میگویند دنیا را تلاشگران میسازند و نه ادعاگران!
بخش 7
⏺ 1887 م ریزال با انتشار اولین رمان خود "مرا لمس نکن" مسائل و مشکلات جامعه فیلیپینی را توصیف و حکومت استعماری اسپانیا را سرزنش میکند.
⏺ 1887-1949 م «بنوی کومار سرکار»
⏺ 1889 م چارلز بوت، مطالعۀ پیشگام خود در خصوص فقر در لندن با عنوان «زندگی و کار مردم لندن» را منتشر میکند.
⏺ 1889-1968 م «پیتریم سوروکین»
⏺ 1889-1989 م «مارتين هايدگر»
⏺ 1890 م «اصول روانشناسی» ویلیام جیمز بعنوان یک کار علمی متقدم در روانشناسی توجه و تأکید بر "خود" را خاطر نشان ساخت.
⏺ 1890 م تارد در کتاب «قوانین تقلید» بین تقلید و ابتکار عمل تمایز قائل میشود.
⏺ 1890 م نخستین درس جامعهشناسی در دانشگاه کانزاس در لاورنس تدریس میشود.
⏺ 1890 م سرجیمز فریزر «شاخه طلایی» را در مطالعۀ مقایسهای اسطورهشناسی و مذهب مینویسد.
⏺ 1890-1947 م «کورت لوین»
⏺ 1891 م اولین گروه جامعهشناسی و تاریخ در دانشگاه کانزاس لاورنس در سال 2000 تاسیس میشود.
⏺ 1891 م والتر فرانسیس ویلکاکس کتاب «مسأله طلاق: یک مطالعۀ آماری» را منتشر میسازد.
⏺ 1891-1937 م «آنتونیو گرامشی»
⏺ 1892 م اسمال نخستین گروه بزرگ جامعهشناسی در دانشگاه شیکاگو را تأسیس میکند.
⏺ 1892-1940 م «والتر بنجامین»
⏺ 1893 م دورکیم در کتاب «تقسیم کار در جامعه» گذار از همبستگی مکانیکی به همبستگی ارگانیکی را مورد بحث قرار میدهد.
⏺ 1893 م نیوزیلند نخستین کشور در جهان میشود که به زنان حق رأی میدهد.
⏺ 1893 م اولین مجله جامعهشناسی با عنوان «مروری بر جامعهشناسی بینالمللی» توسط رنه ورمز در پاریس منتشر میشود.
⏺ 1893 م اولین انجمن جامعهشناسی تحت عنوان «مؤسسه بینالمللی جامعهشناسی در سال 1893 در فرانسه تأسیس میشود.
⏺ 1893 م پیرسون اصطلاح «انحراف معیار» را معرفی میکند.
🆔 https://t.me/Hossein_Shiran
🌓 https://t.me/orientalsociology
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers
برچسبها: گاهشمار جامعه شناسی, دایرهالمعارف فشرده جامعه شناسی, جامعه شناسی, جامعه شناسی شرقی
[ دوشنبه ۱۴ مرداد ۱۳۹۸ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
🌓 یا عدو یا عوام 3️⃣
🔶 چهار دوره سرگردان، میان این یا آن!
✍️ حسین شیران
و اما آن دو اشتباه بزرگی که دو رئیس جمهور اخیر ما در دوران ریاست جمهوریشان با قوت و شدت هر چه تمام در پیش گرفتند، به ظن من البته، این بود که خیل وعدهها و برنامههای پر حرف و حدیث خود را توأم با خرمنی از فرصت و ثروت و مکنت ملی، دو دستی بر روی دو ریسمان بلند ولیکن لرزان و لاکرداری پهن کردند که سرّ سستیشان در جهان سیاست بر هیچ کس پوشیده نیست: یکی "عوام" و دیگری "عدو"! باری "عوام" و "عدو"!
اولی را که دیگر همه میدانیم حوزۀ تخصصی جناب مستطاب محمود احمدینژاد است و در این هیچ تردیدی نیست که در این مملکت، الحق و الانصاف، هیچکس را یارای مقابله با عواممحوری و عوامگرایی او نبوده و نیست چه نصف عرصهای که او در این حوزه به تاخت رفته را کس هنوز در خیال هم نیاغازیده است ... و دیگری را هم که بیتردید باید بعنوان یک حریم و حوزۀ اختصاصی به حضرت مفتاح الفتوح، فاتح اقلیم فرنگ و فرمانده ضدجنگ، حجه الاسلام و المسلمین حسن روحانی، دامت برکاته، واگذاشت و تا آنجا که میشود پسپس رفت؛
همو که در حساسترین برهه برای تبلور راستین مردمسالاری در این مملکت، بی هیچ پیشینۀ مشخصی از کدام سو گرایی، ناگهان به زیر بیرق اصلاحات درآمد و در بحبوحۀ انتخابات 1392، با نقد و نفی غربستیزی عوامگرایانۀ احمدینژادی، "گفتگو با غرب" را تنها راه حل مسائل و مشکلات خرد و کلان کشور تبلیغ کرد و بهنگام با رونمایی از کلید جادوییاش با هنرنمایی هر چه تمام، هم دست هر چه رقیب است را از پشت بست و هم چشم هر که خسته از ستیز با غرب را، و به این قرار با آغاز دوران ریاست جمهوریاش، آغاز دوران غربدوستی را بعد مدتها، "علی برکت الله"، در این مملکت رقم زد! ...
ادامه دارد ...
@Hossein_Shiran
https://t.me/orientalsociology
برچسبها: یا عوام یا عدو, احمدی نژاد روحانی, غرب ستیزی غرب دوستی, فاتح فرنگ
[ شنبه ۵ مرداد ۱۳۹۸ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
🌓 یا عدو یا عوام 2️⃣
🔶 چهار دوره سرگردان، میان این یا آن!
✍️ حسین شیران
به باور من، جناب آقای روحانی در این چند وقت ریاست جمهوریشان، با اشتیاق وافر همان اشتباه بزرگی را مرتکب شدند که جناب آقای احمدینژاد، رئیس جمهور پیشین ما، قرص و محکم در دورۀ زمامداری خود مرتکب شدند، منتهی هر کدام به نوعی دیگر و با نام و نشان و حال و هوا و های و هویی دیگر؛
و حال در این سالها و روزها و بقولی نفسهای آخر قرن چهاردهم خورشیدی، این ملک و این ملت مادرمرده هر چه میکشند، نه همه، دستکم بخش اعظم آن ناشی از اشتباهات راهبردیست که این دو رئیس جمهور در حساسترین برهۀ تاریخی (برای توسعۀ همه جانبه) به هر ترتیب در پی هم رقم زدند!
گیرم که در خیرخواهی هیچ یک از این دو عزیز هیچ شکی نباشد، من هم بنوبۀ خود هیچ شکی ندارم، اما آیا اصولا و اساسا در علم و امر خطیر مدیریت، آنهم در سطح کلان کشوری و فراکشوری، صِرف خیرخواه بودن یک مدیر کفایت میکند و یا اصلا محلی از اعراب دارد که بگوییم یکی که آدم خوبی است و نیت خوبی دارد و کلی هم حرفهای خوبخوب برای مردم میزند حتما همه کارهایش ختم به خیر میشود؟ ...
اگر که چنین بود و میان خیرخواه بودن و پیشبرد امور و یا بقول معروف ختم به خیر گشتن رابطه یا ملازمتی بود دستکم کشور ما ایران با این همه آدم خوب و خیرخواهی که سر کار داشته و باز دارد تا حالا باید گلستان میشد و عطر و بویش در همه دنیا میپیچید اما متأسفانه نه فقط اینچنین نبوده و نیست بلکه برعکس ملک و ملت هر دو به یک اندازه رنگ و رو باخته و پا در ره پژمردگی و افسردگی گذاشتهاند! پس باید که میان آدم خوب و عامل خبره تمایز نهاد! ...
ادامه دارد ...
@Hossein_Shiran
https://t.me/orientalsociology
برچسبها: یا عدو یا عوام, روحانی مذاکره با آمریکا, برجام آشتی با غرب, اقتصاد ایران
[ پنجشنبه ۲۷ تیر ۱۳۹۸ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
🌓 یا عدو یا عوام 1️⃣
🔶 چهار دوره سرگردان، میان این یا آن!
✍️ حسین شیران
اینروزها جناب آقای روحانی، رئیس جمهور محترم ایران، آنچنان در سخنانشان به اروپا و آمریکا میتازند و از بدعهدی و بدسگالیشان مینالند که اگر کسی در این چند سال گذشته از زمامداری ایشان در کما بوده و اکنون ناگهان به هوش آمده باشد بیتردید با خود چنین فکر میکند که لابد این برجام و مذاکره و معاهده با اروپا و آمریکا را دیگران به این بندۀ خدا تحمیل کردهاند و خود ایشان هیچ نقش و نظری در این خصوص نداشتهاند و حالا که تیر کُند تعهدات به سنگ سخت عهدشکنیها خورده و خواهناخواه همۀ رشتهها پنبه شده، ایشان اینگونه منتقمانه به خود حق میدهند کاسه کوزهها را سر تحمیلگران کارنابلد کارخرابکن خالی کنند! ...
اما ما همه یادمان است که ایشان حسب شرایط زمان، که البته عنصر بسیار کلیدی و کارسازی در چه گفتن و چه کردن کاندیدهاست، اصلا و اساسا شعار انتخاباتیشان مذاکره با آمریکا و مصالحه با غرب بود و در واقع این آن کلید رویایی بود که ایشان برای گشودن قفل سنگین اقتصاد بخت برگشتۀ ایران به دست داشتند و هنوز هم که هنوز است البته به دست دارند با این تفاوت که این بار این کلید پرحرف و حدیث درست در مرز دروازۀ آشتی با غرب در قفل پررمز و راز برجام به سختی گیر کرده و با هزار تأسف، ملت و مملکتی را هم پشت درهای سخت بربسته آن اسیر کرده است! نه در درون قفل میچرخد تا شاید دری دروازهای به روی ملت دردمند ایران باز شود و نه باز از آن به درمیآید تا خلق کاسه کوزههای خالی خود را جمع کنند و باز آزمندانه و آرزومندانه سراغ آشپزی دیگر از این دیار روند!
ادامه دارد ...
@Hossein_Shiran
https://t.me/orientalsociology
برچسبها: یا عدو یا عوام, روحانی مذاکره با آمریکا, برجام آشتی با غرب, اقتصاد ایران
[ یکشنبه ۱۶ تیر ۱۳۹۸ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
🌓 جامعهشناسی سبک زندگی Sociology Of Lifestyle
✍️ حسین شیران Hossein Shiran
با این حال باید اعتراف کرد که نه مارکس، نه زیمل و نه وبر هیچکدام بطور خاص و بعنوان یک موضوع محوری به سبک زندگی نپرداختهاند و تنها آن را به عنوان یک عامل تحلیلی تأثیرگذار در ارتباط با مفاهیم و موضوعات اصلی مورد توجه خود - طبقه (مارکس)، مصرف (زیمل) و پایگاه (وبر) - تلویحا یا تصریحا بکار بردهاند.
کار آلفرد آدلر از دو جهت واجد اهمیت است: یکی اینکه به سبک زندگی در مباحث خود بعنوان یک موضوع اصلی پرداخته و بعد اینکه برخلاف جامعهشناسان کلاسیک که صرفا به کارکرد سبک زندگی پرداختهاند یک تعریف علمی هم از آن ارائه داده است [Veal, 1991]. هرچند در منظر روانشناختی او سبک زندگی یک زمینه برای شکلگیری شخصیت هر فرد در دوران کودکی، خاص هر فرد در نظر گرفته شده اما در باور جامعهشناسان سبک زندگی یک ویژگی گروهی است و نه یک ویژگی فردی [Uth, 1996].
سبک زندگی کموبیش مورد توجه سایر جامعهشناسان هم بوده و هر کدام بنحوی در تجزیه و تحلیلهای خود گوشهچشمی هم به سبک زندگی و تأثیرات آن در مناسبات اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی جامعه داشتهاند. تورستن وبلن با طرح "نظریۀ طبقۀ تنآسا" از این دست جامعهشناسان است؛ او هم همانند وبر سبک زندگی را بسته به مفهوم طبقه و پایگاه اجتماعی میدید با این تفاوت که همچون زیمل بیشتر به موضوع "مصرف" توجه داشت. مفهوم جامعهشناختی "مصرف نمایشی" او بطور مشخص در این زمینه طرح شده است؛ به باور او افراد با اتخاذ "سبک زندگی مصرفمحور" تلاش میکنند خود را بنوعی متمایز از دیگران سازند و از این طریق برای خود احترام و اعتبار اجتماعی کسب کنند [Veblen, 1924].
توجه به سبک زندگی در نزد بوردیو برجستهتر از همه است؛ او در کتاب "تمایز" که بر تجزیه و تحلیل ساختار اجتماعی و موقعیتهای نسبی افراد در درون آن توجه دارد و بجای "طبقه اجتماعی" ترجیح میدهد از "فضای اجتماعی" و "فضای تفاوتها" سخن بگوید منظور خود از تمایز را "مجموعه تفاوتها در رفتارها و سبکهای زندگی افراد جامعه" بیان میکند و آن را ناشی از تفاوت در میزان برخورداری از سرمایهها و موقعیتهای اجتماعی معرفی میکند [بوردیو؛ 1984].
ادامه دارد ...
@Hossein_Shiran
https://t.me/orientalsociology
برچسبها: بیماری سبک زندگی, جامعه شناسی سبک زندگی, مارکس زیمل وبر, طبقه مصرف پایگاه
[ شنبه ۱۵ تیر ۱۳۹۸ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
🌓 استخاره یا خدابازی 4
⏺ داستان محمدعلی شاه
در این که توپ بستن مجلس و تدمیر مشروطهخواهان را باید به نام محمدعلی شاه قاجار نوشت هیچ تردیدی نیست؛ تاریخ هم چنین کرده است، اما به گمان من، هیچ ره به صواب نخواهیم برد اگر که در خوانش این تاریخ، نقش سید زنجانیها را نادیده و ناپدید بینگاریم! شاه اگر که توانست مجلس را به توپ بندد رسما به یاری شیخ و تزار و قزاق و جمعی دگر از ایادی بود در حالی که شیخنا خود تنهای تنها توانست بارگاه عالمالغیب را به توپ بندد و ساکن سست و ساکت آن را کت بسته به پیش شاه قاجار بیاورد و به او بگوید: بفرما شاه! این هم خدا و طلب خیری که میخواستی! حالا برو بی هیچ ترسی هر آنچه میخواهی بکن که غلبه قطعی است اگر چه اول کار قدری به زحمت خواهی افتاد!
شاه هم کرد هر آنچه میخواست اگر چه عاقبت آنی نشد که سیدنا آخر استخاره ادعا داشته بود؛ نه غلبه "قطعی" از آب درآمد و نه شاه فقط اولش قدری به "زحمت" افتاد! این ماجرا هم اول و هم آخر و هم عاقبتش جز شکست و دردسر و دربدری برای شاه چیز دیگری دربرنداشت! چه تا قامت مجلس ملی و مشروطهخواهان در تهران خم شد قامت ستارخان و باقرخان، سردار و سالار ملی، در آذربایجان، خاک قهرمانپرور، چون سرو سهی راست شد و روزبهروز بزرگتر و بزرگتر گشت و سرانجام با فتح تهران در سال 1288 تمامی ایران را دربرگرفت!
در واقع شاه از 2 تیر 1287 که مجلس را به توپ بست تا 22 تیر 1288 که تهران فتح و او تحقیر و تبعید شد یک روز خوش ندید! 11 ماه از این 1 سال و 20 روز را با تمام قوا صرف جنگ و جدال و محاصرۀ تبریز کرد تا مگر صدای ستارخان را در این شهر خفه کند؛ بقول کسروی، از ایران تنها تبریز ماند از تبریز تنها محلۀ امیره قیز و از این محله تنها کوچهای که ستارخان در آن میجنگید! اما ورق برگشت و ستارخان که صدایش صدای آزادی ایران از استبداد صغیر بود در همه ایران پیچید! و لابد او هم خدایی داشت که بر خلاف خدای سید زنجانی که اجیرکردنی و در قالب کاغذ استخاره گنجاندنی و طالب استبداد محمدعلی شاهی بود، بسی آزاد بود و طالب آزادی بندگانش از هر نوع استبدادی! و همین خدا بی هیچ استخارهای تنها به یمن "مجاهدت"، در بستر شطرنج مشروطیت، مهرۀ شاه باسواد کشور را بدست یک سرباز ساده و بیسواد مات کرد!
ادامه دارد ...
@Hossein_Shiran
https://t.me/orientalsociology
برچسبها: مشروطیت مشروطه خواهان, فتح تهران محاصره تبریز, ستارخان سردار ملی باقرخان, استبداد صغیر محمدعلی شاه
[ یکشنبه ۹ تیر ۱۳۹۸ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
معنای زندگی 2
مرد خوشپوش مغموم و مأیوس از مقابل چشمان ویل دورانت دور شد، دورتر و دورتر، و رفت که شاید در پیشرفتهترین کشور دنیا درگوشهای دور از چشم او و دیگران به زندگی خود پایان دهد! چون دلیلی که او برای زنده ماندن میخواست را فیلسوف ما نتوانست کف دستش بگذارد! و حالا غم و یأس او، غم و یأس فلسفه بود و اگر که کارش به خودکشی کشیده شد مرگ او هم مرگ فلسفه بود!
این چیزی بود که همگام با دور شدن مرد در آن لحظه، ویل دورانت با حس و حال غریبی در خود درمییافت؛ دریافتنی بس سرد و سخت و سوزناک! براستی اگر که فلسفه، این محصول ناب ادراکات نوابغ بشری در طول هزاران سال زندگی اجتماعی، و نه فقط فلسفه، بلکه دین، علم، ایدئولوژی و یا هر چیز دیگری، اگر که واقعا نتوانند به وقت خویش به یک فرد بخت برگشته، بهانهای هر چند کوچک برای ادامه زندگی بدهند پس میخواهند کی و کجا و چگونه به درد بشریت بخورند؟!
و البته صحبت یک فرد نبود! ویل دورانت، که خواهناخواه درگیر این قضیۀ بس دشوار گشته بود به سراغ آمار خودکشی در آمریکا و جهان رفت و از تعداد خودکشیها در سال و ماه و روز و حتی در هر دقیقه سرسام گرفت! یعنی چه که در جهان در هر دقیقه تعدادی از آدمیان خود به دست خویش به زندگی خود پایان میدهند؟! یعنی هیچ چیز دلگرم کنندهای در این دنیای درندشت برای آنها وجود ندارد که به آن دلخوش کنند و به زندگی خویش ادامه دهند؟! ...
@Hossein_Shiran
https://t.me/orientalsociology
برچسبها: معنای زندگی ویل دورانت, علم دین ایدئولوژی فلسفه, آمار خودکشی, جامعه شناسی شرقی
[ پنجشنبه ۶ تیر ۱۳۹۸ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
🌓 استخاره یا خدابازی 3
⏺ داستان محمدعلی شاه
استخاره که خوب آمد محمدعلی شاه همانکه میخواست کرد؛ به نمایندگان و سایر آزادیخواهان پیام داد که همه در مجلس گرد هم آیند تا ایشان هم شرف حضور یابند و با هم در خصوص مسایل کشور تبادل نظر کنند. این گردهمایی بنحو احسن اتفاق افتاد اما شاه بجای آنکه خود سر قرار بروند ولادیمیر لیاخوف روسی فرمانده بریگاد قزاق خود را با چند توپ سر قرار فرستادند و سفارش کردند داخل مجلس نروند همان بیرون مجلس بایستند و چند توپ روانۀ مجلس سازند تا از طرف ایشان با نمایندگان مذاکره کنند!
و چنین شد که مجلس اول ایران در تاریخ 2 تیر 1287 شمسی (برابر با 23 جمادی الاولی 1326 و 23 ژوئن 1908 میلادی) با دستور مستقیم محمدعلی شاه قاجار و دستبکاری ایادی روسیاش به توپ بسته شد و مجلسیون و آزادیخواهان همه تارومار شدند! بزرگان مجلس و مشروطه هم برخی همچون میرزا جهانگیرخان شیرازی و ملکالمتکلمین دستگیر و در باغشاه به طرز فجیعی به قتل رسیدند، برخی دیگر همچون آیات عظام بهبهانی و طباطبایی بعد از شکنجه و ضرب و شتم و هتک حرمت تبعید شدند، برخی هم همچون تقیزاده و دهخدا به سفارت انگلیس پناهنده و از آنجا به خارج کشور گریختند!
باری، به این قرار، با طلب خیر شاه و خیرآوری سید زنجانی و ختم بخیری روسها جریان مشروطهخواهی در ایران سرکوب و به جای آن دوران استبداد صغیر محمدعلی شاهی، به سلامتی تزار و شاه و سید زنجانی آغاز شد! در این نوع استخارهگری اگر که نخواهیم و یا نتوانیم به عملکرد شاه و شیخ سوءظن بریم لاجرم باید به صدق دل عالم غیب (خدا) شک کنیم که لابد از عملکرد بندگان آزادیخواهاش در ایران بسی دلچرکین بوده و از تحت فشار بودن سایۀ خود بر زمین (شاه) دلنگران که اینگونه در حمایت از او دل به ویرانی مجلس و دربدری مجلسیون داده است!
ادامه دارد ...
@Hossein_Shiran
https://t.me/orientalsociology
برچسبها: مشروطیت مجلس اول ایران, محمدعلی شاه قاجار, ولادیمیر لیاخوف روسی, استبداد صغیر
[ شنبه ۱ تیر ۱۳۹۸ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
