جنبش آزادی جامعهشناسی (ج.ا.ج)
Sociology Liberation Movement (SLM)
حسین شیران
بخش دوم
میلز خود در اوایل دهۀ 60 درگذشت. عجول و عصبی بودناش از یکسو و تنشها و فشارهای با همه درافتادناش از سوی دیگر اجازه نداد او بیش از 46 سال عمر کند و سرانجام با چهارمین سکتۀ قلبی در سال 1962 از دنیا رفت. با اینحال با همین عمر کوتاه، او آثار متعددی از خود به جای گذاشت: بینش جامعهشناختی، نخبگان قدرت، یقهسپیدان، مارکسیستها، یانکی گوش کن، علل جنگ جهانی سوم و چندی دیگر. اگرچه میلز در دوران حیاتاش از همه فاصله گرفته و کامل غریب افتاده بود - و این البته نتیجۀ نقدهای بیملاحظه و بیرحمانهاش به همه چیز و همه کس بود - اما بلافاصله بعد از مرگاش جریان تفکرات انتقادی او در قالب یک نوع جامعهشناسی جدلی با عنوان "جامعهشناسی رادیکال" جای و جان گرفت و خیلی زود پیروان فراوان و فداکاری به خود جذب کرد.
در شرایط هیجانی دهۀ 60 که شورش بر علیه هر توافق و هر نظم و نظام حاکمی حرف اول را میزد چه چیزی جذابتر از جامعهشناسی انتقادی و فوقچپگرای میلز که توفانوار رو سوی هر کس و هر چیز محافظهکار و منفعتطلبی وزیدن گرفته بود و گردوخاکش دیگر نه فقط پارسونز وفاقاندیش و نظریه کارکردگرایی ساختاری نظامگرایاش بلکه کلیت نظام سیاسی-اقتصادی-اجتماعی حاکم بر آمریکا که رسالتی جز استثمار و استضعاف مردم آمریکا و ملتها و دولتهای دیگر نداشت را هم در برگرفته بود؛ و فقط این نبود، میلز همچنین منتقد جدی علوم انسانی و اجتماعی حاکم بر دانشگاهها بود چرا که اعتقاد داشت این علوم عملا و نظرا دربست در خدمت حاکمان هستند و هر آنچه در قالب علم ارائه میدهند مباحثی غیرواقعی و مهندسیشده هستند که عموما به نفع طبقات حاکم و به ضرر طبقات محکوم تمام میشوند. "جنبش آزادی جامعهشناسی" در این زمان و در این زمینه از بطن جامعهشناسی رادیکال میلز زاده شد.
ادامه دارد ...
🆔 @Hossein_Shiran
🌓 https://t.me/orientalsociology
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers (OST)
برچسبها: جنبش آزادی جامعه شناسی, سی رایت میلز, جامعه شناسی رادیکال چپ, بینش جامعه شناختی میلز
[ دوشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۹ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
شرحی بر نظریۀ ساختیابی گیدنز: ساختار_عاملیت
Structuration Theory: Structure Agency
✍️ حسین شیران
بخش پنجم
مراتب تلفیق گیدنز این بود که پیش از هر چیز، مفاهیم «کنش Action» (رفتاری برآمده از انگیزه یا معنا یا نیت یا سود) و «کنشگر Actor» را فاقد ظرفیت لازم برای تبیین رفتار انسان در زندگی روزمره دانست و هر دو را از معادلات فکری خود کنار گذاشت و به جای آنها به ترتیب «کردار Praxis» (رفتاری از سر عادت یا آموزه) یا «رویّه Practice» (شیوۀ تکرار کردار) و «عامل Agent» (کارگزار؛ انجام دهندۀ کردار؛ کردارگر) را برگزید و به این ترتیب مفهوم «عاملیت Agency» را به عنوان یکی از ارکان نظریۀ تلفیقیاش در یک سو نهاد.
در سوی دیگر به جای مفهوم «نقش Role» (ویژگی کنشگر) مفهوم «موقعیت Situation» (ویژگی زمانی- مکانی کردار) را برگزید و به جای مفهوم «نظام System» (الگوهای ثابت و عینی قابل مشاهده) هم مفهوم «ساختار Structure» (مجموعهای از قواعد و منابع لازم برای کردار) را ترجیح داد و آن را در تعامل دوسویه با مفهوم عاملیت قرار داد و به این ترتیب ترکیب تلفیقی «عاملیت–ساختار» را به عنوان مهمترین و محوریترین مفهوم نظریۀ خود ارائه داد (استونز، 1383؛ کرایب، 1390؛ کلهون، 1387؛ صدیقی، 1389).
هدف گیدنز از این همه ترجیحات مفهومی این بود که بگوید در زندگی روزمره آنچه به اعمال آدمیان نظم میدهد نه نظامهای اجتماعی بلکه قواعد و منابعی است که خود از تکرار این اعمال پدید آمدهاند و بازمیآیند، برای همین در این میان نه کاربرد کنش و کنشگر که مبین و متضمن انگیزه و نیت قبلی است توجیحی دارند و نه کاربرد نقش و نظام که هر دو به نوعی مبین و متضمن الزام و اجبار هستند.
ادامه دارد ...
Structuration Theory
Structure Agency
Giddens
🆔 @Hossein_Shiran
🌓 https://t.me/orientalsociology
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers (OST)
برچسبها: آنتونی گیدنز, ساختار عاملیت, نظریۀ تلفیقی جامعه شناسی, کنش کردار رویه
[ شنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۹ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
🌓 تفاوتهای تطبیقی تأثیرگذار
🌕پیشفرض: بدوا میان یک فرد سوئیسی و یک فرد ایرانی، از این جهت که هر دو انساناند و در عصر توسعه و تکنولوژی و تمدن به سر میبرند، هیچ فرقی وجود ندارد.
🌖میانفرض: در شرایط فعلی، مطابق نمودار تطبیقی فوق، بطور متوسط یک سوئیسی تنها 5 روز باید کار کند تا (به عنوان مثال) یک گوشی آیفون 12 به قیمت 1000 دلار بخرد و یک ایرانی 500 روز؛ البته در صورتی که هیچکدام حقوق خود را صرف چیز دیگری نکنند و گرنه باید روزهای بیشتری صرف و صبر کنند.
🌑پسفرض: این 455 روز تفاوت یعنی 1 سال و 3 ماه و 9 روز کار و انتظار بیشتر برای یک ایرانی، از نقطهنظر جامعهشناختی، بطور قطع از پتانسیل لازم برای متفاوت ساختن یک ایرانی از هر نظر برخوردار است! مسأله اینست!
🆔 @Hossein_Shiran
🌓 https://t.me/orientalsociology
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers (OST)
برچسبها: مقایسه تطبیقی, متوسط حقوق, سوئیسی ایرانی, گوشی آیفون 12
[ جمعه ۱۴ آذر ۱۳۹۹ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
چالشهای جلف اینستاگرامی، بازیای شوم در زمین ذلیلافتادۀ جامعۀ مدنی
✍️ حسین شیران (دکترای جامعهشناسی، بررسی مسائل اجتماعی ایران)
بخش چهارم
شاید برای برخی از ما، پذیرش مستعمره بودن جامعۀ مدنی به دست دولت و بازار (جزء اول و دوم هر جامعه) دشوار و یا محل شبهه و یا اصلا مصداق "توهم توطئه" باشد؛ در واقع همیشه همینطور بوده و است؛ به عنوان یک واقعیت تاریخی، که بسی جای تأمل دارد، بخش قابل توجهی از ما جزء سومیها (اهالی حاضر در حوزۀ جامعۀ مدنی) علیرغم آنچه مینماییم، اربابان و حاکمان خود را بیشتر باور داریم تا خود خودمان را - این یکی از دلایل دیرپا بودن نظام سلطه در تمامی ادوار تاریخ است - از این جهت راحت با طرحهای استعماری و استثماری و سلطهگسترانۀ حاکمان کنار میآییم و هر آنچه آنها میگویند را زود باور میکنیم، حتی اگر هیچ دلیل و استدلالی هم به همراه نداشته باشد باز میگوییم که صحیح است و یا لابد که چنین است، اما آنجا که لازم است چیزی را از خود و به نفع خود بپذیریم ناگهان با یک تغییر منش مقتدرانه به شدت ناباور یا دیرباور میگردیم و نسبت به آن که میگوید و آن چه گفته میشود با سوءنظر برخورد میکنیم، حتی اگر صدها دلیل و سند با خود همراه داشته باشد!
بیجهت نیست تبلیغات و تلقینات و حتی توجیهات پسینی دولت و بازار یا سیاستمدار و سرمایهدار، با آنکه بارها و بارها خود دیده و تجربه کردهایم که اغلبشان بیپایه و بیاساساند، باز هم برای ما مقبول و محترم و قابل اعتناء میافتد - همانطور که اغلب به فروشندگان کالاها و خدمات اعتماد نداریم اما وقتی تبلیغات و تلقینات و توجیهاتشان را میشنویم برای چندمین بار خام حرفهای آنها میشویم و در نهایت اغلب همان میشود که آنها میخواهند - به همین سیاق، تسلیم اظهارات و اسیر ظاهرسازیها و آرامسازیها و رامسازیهای اربابان خود میشویم و دقیقاً با همین نرمش فکری مستضعفانه است که بساط تاریخی استمعار و استثمار و استحمار را همیشه بالا سر خود مستظهر و مستدام نگهمیداریم، اما اگر که یکی از جنس خودمان پا پیش بگذارد و بیهیچ مزد و منتی، روشنگرانه به ما بگوید که ای دوست، به خدا که چنین نیست و چنان است و از این جهت، نه چنین بلکه چنان باید کرد، اغلب به دیدۀ تردید به او مینگریم که چه میگوید و با که میگوید و اصلاً چرا چنین میگوید!
باری، چنین بوده و است که اغلب، روشنگری در میان تودۀ جامعۀ مدنی، نه فقط در جهان سوم که در همه جای جهان، آنسان که باید و شاید جواب نداده و نمیدهد - دستکم تا به حال که چنین بوده است - و روشنگران بیهیچ دستاورد چشمگیری همه یا معدوم شده یا در انزوا زیسته و از بین رفتهاند؛ بزرگترین بدشانسی روشنگران همیشه این بوده که از دو سو سخت خوردهاند: از یک سو از ما مردمان که دیر باورشان کردهایم و یا هیچ باورشان نکردهایم و از سوی دیگر هم از حاکمان که همواره به قول ویکتور هوگو هر جا و هر وقت یکی چراغ روشنگری برافروخته بلافاصله چند ظلمتگر گردنکلفت از چند سو بر سرش ریخته و فوتاش کرده و خاموشاش ساختهاند (نقل به مضمون). بیجهت نیست استمرار استیلای هژمونی حاکمان در سراسر جهان!
ادامه دارد ...
🆔 @Hossein_Shiran
🌓 https://t.me/orientalsociology
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers (OST)
برچسبها: چالشهای اینستاگرامی, شبکه های اجتماعی, جزء سوم جامعه مدنی, جامعه شناسی رسانه
[ پنجشنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۹ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
جنبش آزادی جامعهشناسی (ج.ا.ج)
Sociology Liberation Movement (SLM)
حسین شیران
بخش اول
دهۀ 1960 نه فقط دهۀ ظهور جنبشهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خرد و کلان در جهان و به ویژه ایالات متحده بود بلکه در میان این همه هایوهوی، همزمان دهۀ جوشوخروش جنبشهای علمی هم بود. در این میان، علم جامعهشناسی هم از این همه هایوهوی و جوشوخروش بینصیب نبود. این علم گرچه در قارۀ اروپا و مشخصا در کشور فرانسه چشم به جهان معرفت گشوده بود اما هر طور و به هر شکل که بود در این برهه از زمان بیش از دو دهه بود که دیگر قلباش در آمریکا میتپید.
در این انتقال، بیش از همه تالکوت پارسونز نقش داشت، هماو که بنیۀ اصلی و اساسی این علم را از اروپا گرفت و با بینش و منش هارواردیاش در قالب نظریۀ "کارکردگرایی ساختاری" ارائه داد؛ این نظریه در خیال خود پارسونز، نخستین تلاش نظری برای تلفیق دوگرایی "کنش و نظام" در علم جامعهشناسی بود اما آنچه او ساخت و پرداخت، در نگاه هر مدافع آزادی عمل کنشگر، یک نظریۀ ساختارگرای کلان تمامعیار با الزامات ساختاری آزاردهنده بود. هرچه بود این نظریۀ به شدت محافظهکار با پشتیبانی فکری نامداران خلفی چون مرتون، دیویس و مور توانست دهههای 40 و 50 حاکم بلامنازع عرصۀ جامعهشناسی باشد اما دهۀ 60 که از راه رسید جبراً ستارۀ بخت این نظریه رو به افول گذاشت.
در این دهه سرانجام حملات مستمر منتقدان قدرتمندی چون میلز، لاکوود، گولدنر، هوروویتز و هومنز کارگر گشت و به هر شکل که بود توانست به سلطه و سیطرۀ این نظریه پایان بخشد. در این نبرد فکری سنگین، بیشترین و نیشدارترین حملات از سوی سی. رایت میلز بود. پارسونز در مبانی نظری خویش به همه نظر داشت الا به مارکس، و این هیچ به مذاق میلز خوش نمیآمد: "در عرصه یکی منتقد مبارز، آن هم مغفول؟!" واکنش میلز به این غفلت عامدانۀ پارسونز سهل و ساده نبود؛ او که خود ذاتا آدم تندخو و خشونتمداری بود (اصالتا هم اهل تگزاس بود) با گرایش به مارکس، تندخوتر و خشونتمدارتر گشت و به هر چیز و هر کس که فکر میکرد منکر واقعیتهای موجود و ملموس جامعه است حملهور گشت.
ادامه دارد ...
🆔 @Hossein_Shiran
🌓 https://t.me/orientalsociology
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers (OST)
برچسبها: جنبش آزادی جامعه شناسی, پارسونز مرتون دیویس مور, کارکردگرایی ساختاری, سی رایت میلز لاکوود
[ چهارشنبه ۱۲ آذر ۱۳۹۹ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
چالشهای جلف اینستاگرامی، بازیای شوم در زمین ذلیلافتادۀ جامعۀ مدنی
✍️ حسین شیران (دکترای جامعهشناسی، بررسی مسائل اجتماعی ایران)
بخش سوم
از ویژگیهای بارز ما اعضای پرشمار جزء سوم- جزء مدنی جامعه، یکی هم اینست که بنا به اقتضائاتی که خواهناخواه بر ما حاکم گشته، یا هیچ اهل "اندیشه" نیستیم (اندیشه به معنای اصیل کلمه) و یا اگر هم هستیم بسیار جزءاندیش و سطحاندیش هستیم؛ "جزءاندیشی" اجازه نمیدهد دو چیز یا دو جزء یک مطلب را در کنار هم گذاشته و باهم در نظر بگیریم و پیگیرانه به "کل مطلب" دست یابیم و "سطحاندیشی" هم اجازه نمیدهد از سطح و صورت یک چیز عبور کرده و کنجکاوانه به "کنه مطلب" برسیم. این چیزیست که ائتلاف سرمایه و سیاست به خوبی از آن آگاه است، چرا که در اصل، خود باعث و بانی آن است، و به خوبی هم از آن استفاده میکند؛ بیخود و بیجهت نیست هر چه اصل و اساس و اسباب استعمارگری و استثمارگری و سلطهگریست را در "کلیات و کنهیات" پنهان ساخته و میسازد، یعنی دقیقا در جاهایی که یا هیچ و یا کم به عقل ما جزء سومیها میرسد!
به عنوان یک مثال ملموس برای همه، تلویزیون را در نظر بگیریم که در کل و در کنه خویش، یک ابزار رسمی استعمارگری و استثمارگری و سلطهگستریست اما هیچوقت ما جزء سومیها آن را به این چشم نمیبینیم بلکه برعکس بلاتردید اینگونه باور داریم، یا بهتر است بگویم اینگونه باورمان داشتهاند، که علم و صنعت و فناوری این نعمت نازنین را ساخته و پرداخته و خالصانه در اختیار ما قرار داده تا بیوقفه از آن بهرهمند گردیم، برای همین، شده از نان شبمان میزنیم یکی از آن تهیه میکنیم و در بالاترین نقطه از بهترین اتاق خانۀمان قرار میدهیم و شب و روز به اتفاق خانواده از آن استفاده میکنیم.
دیگر کاری نداریم و اصلا باور نداریم که علم و صنعت و فناوری صاحب دارد و صاحباش صرفا برای چندرغاز پول ما، که آن هم خود به ما داده، نیست که این همه هزینه صرف توسعۀ صنعت تلویزیون و تولید و توزیع آن در میان همه اقشار میکند و نیز صرفا برای سرگرمی و سرخوشی و دلخوشی ما و خانوادۀمان نیست که این همه برنامههای تلویزیونی رایگان میسازد و پخش میکند؛ با هر یک درجه تغییر به یک فرستندۀ ماهوارهای دست مییابیم با کلی برنامه که شبانهروز بر سرمان میبارند؛ اینها هیچکدام بیطرح و بیبرنامه و بیقصد و بیغرض که نیستند، قطع یقین، کلی تبلیغات و تلقینات و تمهیدات در متن و بطنشان نهفته است اما ما فقط ظاهر، آن هم ظاهر جزئی از کار، را میبینیم و ضرورتا هم همان را باور میکنیم، دیگر اینکه در در پس پرده چه میگذرد و کلیت و کنهیت کار به کجا ختم میشود را نه میفهمیم و نه حتی اگر هم که بفهمیم اهمیتی به آن میدهیم!
ادامه دارد ...
🆔 @Hossein_Shiran
🌓 https://t.me/orientalsociology
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers (OST)
برچسبها: چالشهای اینستاگرامی, شبکه های اجتماعی, جزء سوم جامعه مدنی, جامعه شناسی رسانه
[ سه شنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۹ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
🌓 روز مجلس صرفا مبارک مجلس و مجلسیهای مردممدار
⏺به مناسبت روز مجلس
امروز 10 آذر "روز مجلس" است؛ در اصل به مناسبت شهادت آیتالله سید حسن مدرس در 10 آذر 1316 ه.خ بوده که این روز به این نام خوانده شده است. مرحوم مدرس اساسا مردی متعهد و مبارز و نستوه و نترس بود و به تحقیق از جرأت و جسارت لازم برای ایستادن در برابر اقدامات و القائات نظام حاکم برخوردار بود؛ نظر به اینکه در این مملکت تا به حال هیچ تیپ ایدئال مشخص و معینی برای نمایندۀ مجلس و یا وکیل ملت بودن اعلام و یا اعمال نشده است دستکم با این ویژگیها مرحوم مدرس میتواند یک نماد و الگوی واقعی برای یک نمایندۀ مجلس و مردم باشد.
متأسفانه در این بیش از 114 سالی که از عمر مجلس در این مملکت میگذرد کم مثل مدرس پیدا شده وکلای ملتی که توانسته باشند در برابر قامت طبیعتاً رو به رشد قدرت سینه سپر کرده و تا پای جان از حق یا حقیقتی روشن دفاع کنند! اغلب تا بوده عزیزان چاکر چاک دهان بستۀ قدرت حاکم بودهاند و در حیات خلوت نوکر و سرسپردگیشان تا توانستهاند مشغول کارچاقکنی برای خویش و خویشاوندان خویش گشتهاند بیآنکه گاهگداری هم به سراغ رسالت حرفهایشان یعنی دفاع از منافع ملت در برابر دولت و حکومت بروند و دستکم یکیدوبار در بزنگاههای پرشمار تاریخ پرفراز و نشیب این سرزمین پا روی نه همه بلکه بخشی از منافع خود گذاشته و عملاً در کنار ولینعمتان واقعی خود بایستند و نه با نمکنشناسی تمام دقیقاً در سمت مقابل آن!
از این جهت، اصولا و اساسا اطلاق نماینده یا وکیل ملت بودن برای خیل فرصتطلبان و قدرتطلبانی که به هر طریق ممکن از جانب ملت به مجلس (عنواناً خانۀ ملت) راه مییابند و بلافاصله اصالت و رسالت ملی و مردمی خود را فراموش میکنند صحیح نیست؛ شهید مدرسِ مبارز و متعهد هم هرگز الگوی مناسبی برای این قشر از مسئولان مصلحتاندیش نانبهنرخروزخور نیست؛ اینها از مقام والای مردمی بودن فقط همان با رأی مردم به مجلس راه یافتن را با خود به نشان دارند- از نظر اینها عموما "مردم یعنی رأی" - فلذا کار از رأی و رأیگیری که گذشت خیلی راحت مردم و مردمی بودن و جمیع تعهدات حرفهای خویش را فراموش میکنند و با تغییر رویهای 180 درجهای دولتی و حکومتی بودن را سرلوحۀ کار خود قرار میدهند- بیجهت نیست تشخیص و تمایز یک وکیل از یک وزیر سختترین کار ممکن در این روزگار است- از این جهت، به وجه غالب، نه نمایندۀ مجلس نسبتی با مردم دارد و نه خود مجلس قرابتی با خانۀ ملت! مجلس فعلی مصداق زنده و بارز این روال و روند است!
و بعد، تنها با طی این طریق نیست که مجلس به یک فراموشخانه تبدیل میشود؛ در خصوص فراموش کردن مبنا و منشأ خود مجلس هم دست کمی از نمایندگاناش ندارد؛ مجلس در اصل و اساس خود برآمده از مشروطیت است و مشروطیت برآمده از خیل مجاهدانی که در طول قرن گذشته در راه رهایی ملت از زیر یوغ استبداد از جان و مال خود گذشتند تا توانستند برای نخستین بار در تاریخ این سرزمین شرطی به نام "مجلس ملی" در مقابل خودکامگی سلاطین بگذارند. به نظر میرسد این شرط مدتهاست رنگ و رو باخته و از اهداف اصلی و اساسی مؤسسانش دور گشته بلکه حتی وارونه گشته است و گرنه مجلس بیش از شهید مدرس خود را وامدار مشروطیت و مشروطهچیان میدانست و به هر مناسبتی حداقل یک روز در سال بر سر مزار آنها حاضر شده، حمد و سورهای نثار روح بلندشان میکرد و گرد و غبار از مزار غریب افتادۀشان میزدود!
🆔 @Hossein_Shiran
🌓 https://t.me/orientalsociology
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers (OST)
برچسبها: روز مجلس خانه ملت, شهید مدرس, انقلاب مشروطیت, ستارخان مشروطهچیان
[ دوشنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۹ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
به کتابخانۀ جامعه شناسی شرقی خوش آمدید!
Wellcome to Oriental Sociology Library
📚 کتابخانه جامعه شناسی شرقی 📚
✳️ فرصتی برای مطالعۀ هر چه بیشتر ✳️
دانلود رایگان کتابهای جامعه شناسی
.
📚 کتاب نوربرت الیاس و نظریه اجتماعی مدرن: Norbert Elias and Modern Theory
نوربرت الیاس و میشل فوکو Norbert Elias and Michel Foucault
.
🔽 دانلود 👇👇👇
دانلود رایگان کتاب نوربرت الیاس و میشل فوکو - دنیس اسمیت - حسین شیران
.
🆔 https://t.me/Hossein_Shiran (Author)
🌓 https://t.me/orientalsociology (Channel)
⚛️ https://t.me/OrientalSocialThinkers (Group)
برچسبها: کتاب جامعه شناسی, الیاس فوکو اسمیت, نظریه اجتماعی مدرن, حسین شیران
[ یکشنبه ۹ آذر ۱۳۹۹ ] [ ] [ حسین شیران Hossein Shiran ]
[ ]
